Freie Demokraten - Kreisverband der FDP Emden
Kreisverband der FDP
in der Seehafenstadt Emden

BÖRGERLISTE FDP EMDEN - Programm to de Kommunalwahl 2016 up Plattdüütsk

Dat mutt anners worden!

Uns Heimatstadt Emden büddt för elk un een wat. Wi wohnen in 'n Stadt, wor sük good leven lett. Man d'r worden bit nuto dör 'n fastfahrende, eensiedige Politik neet all Mögelkheiden so wahrnomen, as dat kunn.
Vöölmehr hett de Fraktion, de de Mehrheid in de Emder Raad hett, dorför sörgt, dat de Raadsarbeid neet dat brengt, wat se brengen kunn. De Emder Börgers finnen heel faak keen Gehöör un wennen sük van de Raadspolitik of.

Wie Freei Demokraten wölen, dat dat anners word!

Dat mutt anners worden:
Wi wölen 'n börgerfrünnelke Politik un 'n börgernah Verwaltung!

Mit uns liberale Politik wölen wi de Börgers sülvst stark maken.
De Verwaltung mutt sük as Deenstbrenger verstahn un dürt nüms dör unnödige Verwachtens belasten.
Daarum mutten de Verfahrensoflopens so daarstellt worden, dat de ok för elk un een to begriepen sünd. De Verwaltung mutt för Anregens of Beswaren alltied dor wesen – neet blot over dat Internet, man ok in Spreekstünnen.

Wi Freei Demokraten menen, dat de Sülvstverwalten blot dör 'n solide Finanzpolitik to sekern is. Dat kann neet angahn, dat Politik up Pump un up Kösten van de nafolgende Generationen umsett word. Dorum sünd wi Freei Demokraten ok för 'n Schuldenofbau un setten uns ok wiederhen in de Huushollensberaden daarför in, dat Minnerinnahmen neet dör hogere Stüren, Ofgaven of Gebühren utgleken worden.
De FDP Börgerliste is dortegen, dat Stratenutbaugelder van de Grundstücks­besitters nomen worden.
De Hunnenstüür mutt overprüüft worden. Deren, de all lang Tied in dat Emder Derenhuus sünd, sullen 'n Tied lang van de Stüür befreeit worden.
De Huushollenplaan mutt, vör dat de dör de Raad besloten word, de Börgers bekannt maakt worden.
De Börgers mutten mehr bedeligt worden. Bit nu to hebben dat in Emden neet to good Resulaten föhrt, bispillswies bi de Diskussion um de Schoolstruktur of bi de noch lopende Prozess um de Neei Markt un de Koophall.
Dat mutt anners worden, ok wenn dat um de neei to bauende Klinik geiht. Börgerbefragens un ok Börgerbegehrens sünd demokratische Middel, de de Verwalten Stöön geven könen bi neei Projekten, de van verscheden Kanten sehn.
Wi van de FDP hebben vör lang Tied vörslaan, dat Ehrenamt mehr to fördern. Dorvan is en Deel umsett worden, man dor mutt noch mehr komen.
Neei Inwohners in uns Stadt mutt noch mehr unner de Arms grepen worden, dat se up Düürte in Emden 'n neei Tohuus finnen.
Dor mutten Middel un Wegen funnen worden, um de Kriminalität in Emden andaal to drücken. De Polizei mutt sük mehr wiesen.

De Tosamenarbeid tüsken Emden un de anner Kuntreien mutt beter worden

Dat Karktoorndenken in Oostfreesland is ja bold neet uttohollen un brengt uns neet vöran. De Tosamenarbeid in all Richtungen mutt utbaut worden. Wi denken dor an Angeboden in Scholen, Volkshoogscholen, Musikscholen, bi dat Ofgefall-Entsörgen un bi dat Unnerhollen van Straten, Husen un Sportplatzen. Man ok bi de Gesundheidsversörgen, bi dat Helpen för de Flüchtlingen un in de Tourismus mutt de Tosamenarbeid noch beter worden.

Besünners ok de Diek-Sekerheid mutten wi immer in Oog hollen. De Oostfresen mutten sük achter de Dieken alltied schulen könen. Daarto hört ok 'n good Fröhwarnsystem.
De Natüürschuul, daarto hören ok de Jägers un Anglers, is to stönen.

De FDP Börgerliste sücht Emden als Seehavenstadt mit hoog Verloop­mögelk­heiden in de Weertskupp. Wi bruken 'n betere und sekerde Infrastruktur (Haven, Bahn un Straten). Dat mutt ok de Lüü in Bund un Land, de dat daar toseggen hebben, alltied weer seggt worden.

Emden mutt as Logistikstee in Tosamenarbeid mit de Eems-Ass starker maakt worden, daarför setten wi uns van FDP Börgerliste in. Ok hier kann dat Emder „Gründungszentrum“ mit in 't Spööl brocht worden.

De Potenziale in uns Stadt, heel besünners in de Fahrtüügbau in Tosamenhang mit de Industriepark, sind nett so to stönen as de Middelstand.
Dat Eemsfahrwater is deper to maken, dat Emden neet eenesdaags van grotere Schippen neet mehr anlopen worden kann.
De Masterplan Eems is neet dat Gele van 't Ei, hier mutt nabetert worden.

Dat Projekt Rysumer Nack geven wi van de FDP Börgerliste neet up. Wi hollen daaran fast. Disse Vörhaven kann de Tokummst van Emden sekern!

De Groot Seeslüüs mutt instand sett worden. Dat Land Neddersassen mutt in hör Finanzplaan daar Middel för insetten!

Wi van de FDP Börgerliste setten uns wiederhen daarför in, dat de Umgehungsstraat in Friesland so gau as mögelk kummt.

De Autobahnen A 31/A28 sünd nett so as de Bahnstrecken in en good Tostand to hollen. De Iesenbahnbrügg (de Radaubrügg, so de Volksmund) over de Oll Binnenhaven is ennelk to saneren. Up de Dortmund-Eems-Kanal mutten ok in Tokummst Frachters fahren könen.
De Breetbrandutbau (dat felle Internet) is vöran to drieven.

Wirtschaftsförderung ennelk beter upstellen un inladender maken

Wi arbeiden daarup hen, dat Emden as Wirtschaftsstee noch attraktiver word. De FDP hett in de leste Jahren sük daarför stark maakt, dat de Wirtschafts­förderung beter upstellt word un daarto de Vörslag maakt, de Abteilung bi de Zukunft Emden GmbH unnertobrengen. Dat hett ok klappt, man so recht sünd wi noch neet daarmit tofree. Daar mutt noch mehr komen. De Boverste Börgmester sullte de eerst Wirtschaftsförderer wesen.
In de Industriepark gifft dat noch 'n Bült Grundstücken, waar sük Unnernehmen daal laten könen. Dat mutt versöcht worden, Firmen buten van Emden, de elke Dag upstünns noch 300 vull beladene LKW's in dat VW-Wark stüren, hier 'n Unnerdack to geven.

Wi setten uns daarför in, dat de Buren van hör Bedriev ok leven könen. Industrielle Buurkeree lehnen wi of.

Straten saneren un Stadtbusverkehr blieven up de Strecke – dat mutt anners!

Bi dat Unnerhollen van de Straten mutt 'n Umdenken insetten. De bither in de Huushollensplaan insette Middel langen neet ut, um de vörhannen Straten un Wegen instann to hollen. In uns Stadt wurren bispillswies dat Saneren van de Trogstrecke un de Iesenbahnbrügg immer weer rutschoven.
De „Gröön Well“ is to verbetern. De Tahl van de Ampeln in uns Stadt mutt overprüüft worden.
Wi setten uns daarför in, dat de ÖPNV neet slechter as bither word. Man dorna sücht dat van 1.1.2017 of an ut. Heel Bült Haltesteden in de Vöroorten worden dann neet mehr so as vandaag anfahren. Bispillswies fahren dann van Petjem, Widdelswehr un Jarßem neet mehr de Bussen van de Stadtverkehr an faste Tieden. Man mutt anröpen, um mit 'n Bus in de Stadt to fahren. An Wekenenn fahren gaar keen Stadtbusse! Dat is 'n heel groot Snee in de Levensqualität un dat is neet hentonehmen. De FDP Börgerliste sitt d't achteran, um disse Verslechtern – heel besünners för de ollere Lüü – torügg to dreihen.
Dieselbusse sullten na un na ofschafft worden. Daarför sullten E-Busse insett worden.

Um de Attraktivität van uns Emder Innenstadt to verbetern, mutten genug Parkplatzen anboden worden. Dat Parkhuus mutt een ok van de Ringstraat anfahren könen. Wi hopen, dat uns Vörslag hierför gau umsett word. Parkgebühren hoger to setten, is de verkehrte Weg.

Stadtbau un Stadtverloop bruken good Konzepte

Wi van de FDP-Börgerliste stönen bi de Stadtplanung Konzepte, de de demo­graphische Wannel in de oller wordener Gesellskupp inplaant.
Wi setten uns ok daarvör in, dat bi 't Saneren van Straten, Brüggen-un Bauten en „Prioritätenliste“ upsett un de Börgers bekannt geven word.
Wi setten uns daarför in, dat de Kuntrei um de Koophall, wenn sük dat Ofbreken neet verhinnern lett, so herstellt word, dat Kooplüü dor Geschäften open maken könen, de in de Innenstadt passen.
De Neei Markt sulltest in 't Utsehn verbetert worden. De Emder Wekenmarkt mutt daar natürelk wiederhen dörföhrt worden. De Neei Markt sullte blot autofreei worden (bit up 'n paar Körttied-Parkplatzen), wenn in de Naberskupp keen Parkplatzen wegfallen un annerswor welke anboden worden könen.

Wi setten uns daarför in, dat in Petjem, in Uphusen un in Conrebbi neei Baugebieden, so as de plaant sünd, bold umsett worden, um dat Ofwannern van Emders in de umliggende Gemenden to verhinnern.

Dat dürt ok neet weer vörkomen, dat Stratenbaumiddel för anner Saken, de wi neet bruken, insett worden, to Bispill för de Brügg tüsken Tholenswehr un Barenbörg. Dat köönt wi uns neet leisten!

Wi bruken 'n Gesundheidsversörgen un 'n Sportangebood, up de man sük verlaten kann

De Millionenverlüsten in dat Emder Klinikum sünd neet langer hentonehmen. Dat anners worden! Umdat wi van de FDP Börgerliste de bither anboden medizinische Leistungen neet ofbauen wölen, ist dat groot Klinikum in Georgsheil 'n Vörhaben, de wi stönen. Man 't mutt klaar wesen, dat dat Land Neddersassen de Overname van de Kösten garanteert. Passeert dat neet, is dat Projekt dood.

Wi setten uns daarför in, dat in Emden 'n Hospiz inricht word.

De Emder Sportverenen köönt sük daarup verlaten, dat wi hör ok in de komende Tieden stönen doon. Wi sünd för de Bau van 'n Skater-Anlaag un 'n Künstrasenplatz.

School, Bildung un Utbilden breet anbeden!

De FDP-Börgerliste sett sük för 'n Angebood van verscheden Schoolförmen in. In 'n Bildungslandskupp hören Förderscholen nett so as Gymnasien.
In de lest Jahren gaff dat 'n Bült Unruh in de Schoollandskupp in Emden. Over 15 Millionen Euro sünd daarför utgeven worden, de politische Will van de Mehrheitsfraktion umtosetten. In de komende Tied is dat Saneren van de BBS II vöran to drieven.
En Middageten mutt in all Ganzdagscholen to 'n günstige Pries anboden worden.

De Volkshoogschool (VHS) is för 't Wiederbilden in Beroop un för Jung un Old) heel wichtig. De Vörstand sulltest – anners as vandaag - neet van Parteien besett worden. Dat mutt anners worden!

Rahmen för sülvstbestimmt Leven schaffen!

Dör dat „Tagesbetreuungsausbaugesetz“ is ok in Emden in de lest Jahren vööl anners worden. Man dat Angebood kann de Nafraag upstünns immer noch neet ofdecken. Wi setten uns neet blot för mehr Angeboden in de fröhkindliche Bildung in, sünner ok för 'n verbeterte Utbau.
De Tieden in de Kinnergaarns sünd so intorichten, dat ok de Ollen , de in 'n Beroop stahn, hör Kinner dor ok unnerbrengen könen. Dat heet ok, dat Angeboden ok in de Ferien of heel fröh an Mörgen maakt worden mutten.
För de Flüchtlingen mutten Düütskkursen ok van uns Stadt anboden worden.
Dat Ehrenamt is wiederhen to fördern.
De FDP-Börgerlist sett sük wieder daarför in, dat dat Angebood för ambulante un stationäre Pleeg-Inrichten 'n hoog Qualität behollt. Wi setten uns daarför in, dat de oll Minsken solang as mögelk in hörs egen Wohnen blieven könen. In all Stadtdelen sullten Wohnungen, de up ollerde Lüü tosneden sünd, anboden worden.

De hoog Stedenwert van de Kultur behollen – Tourismusangeboden utbauen!

Emden is attraktiv för Reisende, de dat groot Kulturangebood van 'n Havenstadt beleven wölen. De FDP-Börgerlist sett sük wiederhen daarvör in, dat 'n Gesamtbesteck utarbeidt word, wor de starke, man ok de swacke Sieden van Emden as Touristenstee daarstellt worden. Daarto hören ok de Rahmenbedingungen för Campers, Wohnwagens, Bootjefahrers, Radfahrers usw.
Wi setten uns daarför in, dat de Bedriev in de Haven, up de Eems un up de Dollart för uns Börgers un för Touristen weer so wahrnomen worden kann, as dat in fröhere Tieden was, as wi to 'n Bispill noch na de Mole spazeren kunnen.
De Grachten, de Kanalen un de Depen rund um Emden sünd so uttobauen, dat de Bootstouristen de ok befahren könen.
Wi stönen de Plaan, up de Emder Part van de Hieve (Lüttje Meer) weer 'n Weertshuus inricht word.
De Blaualgen in dat Uphuser Meer mutten so gau as mögelk verdreven worden.
De „Teekabfuhrweg“ van Borssum bit Gannersum mutt dat hele Jahr open hollen worden.
Dat Ökowark wölen wi wiederhen Stön geven, nett so de Emder Stadtwald.
De Künsthall, dat Oostfreeske Landesmuseum, de Johannes a Lasco Bibliothek sünd Inrichten van heel groot Bedüden over Emden rut, nettso as dat Emder Filmfest. Man ok de Musikschool, lüttjerde Museen, dat Schipps- un Bunker­museum un Künstlergruppen sünd uns heel wichtig. Dat Neei Theater is as Spöölstee to erhollen.
De Koop van dat Apollo-Theater is ohn finanzeerbaar Konzept dördrückt worden. Wenn sük neet bold 'n Koper findt, dann mutt dat Spillwark verköfft worden.
Wi setten uns för de plattdüütske Spraak in! Dat kann man ok daaran sehn, dat wi disse Wahlprogramm in Plattdüütsk vörstellt hebben. Uns Motto heet:

Plattdüütsk dürt neet unnergahn!

In Plattdüütsk overdragen
van Erich Bolinius, Juli 2016